Jaki olej do podnośnika hydraulicznego, żeby nie zgęstniał zimą?
Podnośnik, który latem pracował bez zarzutu, w listopadzie podnosi się wolniej i szarpie. Powodem rzadko bywa awaria. Częściej olej, którego lepkość przy niskiej temperaturze wzrosła na tyle, że pompa nie nadąża go zassać.
Lepkość to nie jest jedna liczba
Oleje hydrauliczne klasyfikuje się według lepkości w umownej temperaturze czterdziestu stopni. Stąd oznaczenia w rodzaju VG 32 czy VG 46, opisane w normie ISO 3448. Problem w tym, że maszyna nie pracuje w czterdziestu stopniach. Rano ma minus pięć, po godzinie pracy pięćdziesiąt, a latem w słońcu jeszcze więcej. Dwa oleje o tej samej klasie mogą zachowywać się w tych warunkach zupełnie inaczej.
Różnicę opisuje wskaźnik lepkości. Im wyższy, tym mniej lepkość zmienia się z temperaturą. Olej o wysokim wskaźniku gęstnieje wolniej na mrozie i mocniej trzyma film przy nagrzaniu, dlatego sprawdza się tam, gdzie zakres temperatur jest szeroki.
| Klasa | Gdzie się stosuje | Uwagi sezonowe |
|---|---|---|
| ISO VG 22 | układy pracujące w niskich temperaturach, zewnętrzne | łatwy rozruch zimą, ryzyko przecieków latem |
| ISO VG 32 | podnośniki, prasy, maszyny w halach | najczęstszy wybór uniwersalny |
| ISO VG 46 | układy obciążone, praca ciągła | wymaga rozgrzania przy niskich temperaturach |
| ISO VG 68 | wysokie obciążenia, wysokie temperatury pracy | zimą zwykle za gęsty |
Oznaczenia HL, HLP i HVLP
Obok lepkości liczy się skład dodatków. Norma DIN 51524 dzieli oleje hydrauliczne na grupy. HL zawiera dodatki przeciwkorozyjne i przeciwutleniające. HLP dokłada do tego pakiet przeciwzużyciowy i to on jest standardem w większości układów. HVLP to olej o podwyższonym wskaźniku lepkości, przeznaczony do pracy w szerokim zakresie temperatur.
Dobór do konkretnego urządzenia opisuje zwykle instrukcja producenta i od niej należy zaczynać. Zestawienie zastosowań wraz z opisem różnic: jaki olej do podnośnika hydraulicznego
Zimą problemem jest zasysanie, nie pompowanie
Gęsty olej stawia opór po stronie ssawnej. Pompa wytwarza podciśnienie, a jeśli ciecz nie napływa wystarczająco szybko, w strudze pojawiają się pęcherze pary i wydzielonego gazu. Powstawanie tych pęcherzy przy spadku ciśnienia i ich gwałtowne zapadanie się w strefie wyższego ciśnienia to właśnie kawitacja, słyszalna jako charakterystyczny trzask i niszcząca powierzchnie robocze. Objawy myli się z zapowietrzeniem, bo brzmią podobnie.
Zestawienie pokazuje kierunek zależności przy pracy poniżej zalecanego zakresu temperatur, nie wynik pomiaru na konkretnej maszynie.
Piana, czyli drugi objaw tej samej rodziny
Olej, który się pieni, pracuje jak sprężyna. Ruch staje się miękki i niedokładny, rośnie temperatura, a powietrze przyspiesza utlenianie. Przyczyny bywają prozaiczne: zbyt niski poziom w zbiorniku, nieszczelność po stronie ssawnej, zanieczyszczenie wodą albo domieszka oleju o innym pakiecie dodatków. Opis przyczyn i sposobów usunięcia: https://olbromski.pl/przyczyny-pienienia-sie-oleju-hydraulicznego
Wymiana oleju bez skracania życia układu
Objawy złego doboru oleju
| Objaw | Prawdopodobna przyczyna | Kierunek działania |
|---|---|---|
| Wolna praca po rozruchu, szybsza po nagrzaniu | olej za gęsty na daną temperaturę | niższa klasa lepkości lub olej o wyższym wskaźniku |
| Wycieki przy uszczelnieniach latem | olej za rzadki w temperaturze pracy | wyższa klasa lepkości |
| Trzask i wibracja pompy przy starcie | opory ssania, kawitacja | sprawdzić lepkość i drożność filtra ssawnego |
| Miękka, sprężysta praca siłowników | powietrze w oleju, pienienie | sprawdzić poziom i szczelność strony ssawnej |
| Szybki wzrost temperatury oleju | opory przepływu, praca poza zakresem | zweryfikować dobór i stan chłodnicy |
Czy można dolać oleju o innej klasie lepkości?
Doraźnie tak, ale mieszanka będzie miała lepkość pośrednią i żadną z zakładanych. Przy dużej różnicy klas zmienia to warunki pracy pompy i zaworów. Lepiej dobrać jeden olej na cały sezon niż korygować dolewkami.
Ile trwa rozgrzanie układu zimą?
Zależy od objętości zbiornika i temperatury otoczenia. Zasada jest taka, że pierwsze cykle wykonuje się bez obciążenia, aż praca stanie się płynna. Wymuszanie pełnego obciążenia na zimnym oleju to najczęstsza przyczyna uszkodzeń rozruchowych.
Czy podgrzewacz oleju to dobre rozwiązanie?
W maszynach pracujących na zewnątrz bywa sensowny, pod warunkiem że grzałka ma ograniczoną gęstość mocy. Przegrzanie oleju miejscowo przy grzałce przyspiesza jego degradację, więc rozwiązanie ma sens tylko przy właściwym doborze.
Jak sprawdzić, czy olej nadaje się jeszcze na kolejny sezon?
Badaniem lepkości, zawartości wody i czystości. Sam wygląd nie wystarcza, bo olej może być klarowny i jednocześnie mieć lepkość poza zakresem albo rozpuszczoną wodę.
- ISO 3448 - klasyfikacja lepkościowa przemysłowych środków smarnych
- DIN 51524 - oleje hydrauliczne, grupy HL, HLP i HVLP
- Wskaźnik lepkości jako miara zmiany lepkości wraz z temperaturą
- Instrukcje producentów podnośników i pras hydraulicznych w zakresie doboru oleju